Zorza polarna na Islandii – kiedy i gdzie jej szukać? Jak zwiększyć szanse na zobaczenie zorzy
Jeżeli zorza polarna na Islandii jest jednym z głównych powodów Waszego wyjazdu, najważniejsza informacja brzmi: nie da się zagwarantować jej zobaczenia. Można za to bardzo mocno zwiększyć swoje szanse, wybierając odpowiedni termin, zostawiając sobie kilka wieczorów na obserwację i – już na miejscu – patrząc przede wszystkim na zachmurzenie, a nie tylko na indeks Kp.
Sezon na Aurora Borealis (zorzę polarną) trwa na Islandii mniej więcej od końcówki sierpnia do końca kwietnia. Potrzebujecie jednocześnie ciemnego nieba, przynajmniej częściowo bezchmurnej pogody i odpowiedniej aktywności zorzy. Oficjalny portal Visit Iceland podkreśla, że właśnie brak chmur i ciemność są podstawą udanej obserwacji.
Szybka odpowiedź: jeżeli chcecie połączyć polowanie na zorzę z normalnym zwiedzaniem Islandii, bardzo rozsądnym wyborem są wrzesień–październik oraz marzec–początek kwietnia. Nie oznacza to jednak, że w grudniu czy styczniu zorzy nie zobaczycie. Zimą macie po prostu więcej godzin ciemności, ale pogoda i stan dróg mogą znacznie mocniej wpływać na plan dnia.
Kiedy najlepiej zobaczyć zorzę polarną na Islandii?
Najważniejsza jest nie tyle konkretna data, co połączenie ciemnej nocy, przejrzystego nieba i aktywności zorzy polarnej.
Od końca sierpnia noce zaczynają być już wystarczająco ciemne. We wrześniu i październiku można nadal korzystać z dość długiego dnia na zwiedzanie, a po zmroku rozpocząć poszukiwanie zorzy polarnej. Podobny kompromis pojawia się w marcu i na początku kwietnia. Obserwacje wskazują również, że okresy w pobliżu równonocy bywają korzystne dla aktywności zorzy.
Grudzień i styczeń dają znacznie dłuższe noce, ale najdłuższa noc nie oznacza automatycznie największej szansy na zorzę. Jeżeli przez cały wieczór niebo zasłaniają chmury, nawet bardzo silna aktywność nic Wam nie da.
Z kolei od późnej wiosny do środka lata problemem nie jest brak aktywności słonecznej, lecz brak odpowiednio ciemnego nieba. W maju, czerwcu i lipcu jasne islandzkie noce praktycznie uniemożliwiają obserwację zorzy.
Jeżeli jesteście dopiero na etapie wyboru miesiąca, najpierw zajrzyjcie również do naszego poradnika Kiedy lecieć na Islandię, żeby nie zbankrutować?. A jeśli chcecie sprawdzić, z jaką temperaturą, wiatrem czy opadami możecie się wtedy spotkać, przyda się też Pogoda na Islandii.
Zorza polarna na Islandii – który miesiąc wybrać?
Jeżeli termin wyjazdu możecie dopasować do zorzy, warto spojrzeć nie tylko na długość nocy. Znaczenie mają również pogoda, możliwość przemieszczania się między miejscami z mniejszym zachmurzeniem oraz warunki na drogach. Poniższe długości dnia są orientacyjne i odnoszą się do okolic Reykjavíku mniej więcej w połowie miesiąca.
| Miesiąc | Długość dnia* | Typowa pogoda | Warunki drogowe | Jak oceniamy na zorzę? |
|---|---|---|---|---|
| Wrzesień | ok. 13 h | Chłodno, sporo wiatru i deszczu, ale nadal mogą trafiać się łagodniejsze dni | Zwykle łatwiejsze niż zimą, choć pod koniec miesiąca mogą pojawić się warunki zimowe | Bardzo dobry – rozsądny kompromis między zwiedzaniem a ciemnymi nocami |
| Październik | ok. 10 h | Chłodniej, częściej deszczowo i wietrznie, możliwy śnieg | Coraz częściej trzeba liczyć się z lodem, śniegiem i gorszą pogodą | Bardzo dobry – dużo ciemności, a dzień nadal pozwala wygodnie zwiedzać |
| Listopad | ok. 6–7 h | Zimno, wietrznie, możliwe śnieżyce i szybkie zmiany pogody | Warunki zimowe stają się częste; możliwe utrudnienia i czasowe zamknięcia dróg | Dobry, ale pogoda może mocno ograniczać mobilność |
| Grudzień | ok. 4 h | Pełnia zimy, mało światła dziennego, możliwy śnieg i silny wiatr | Trzeba być przygotowanym na śnieg, lód, ograniczoną widoczność i zamknięcia dróg | Dobry dla zorzy, trudniejszy logistycznie – bardzo długie noce, ale krótki dzień na zwiedzanie |
| Styczeń | ok. 5,5 h | Zimowo, wietrznie, śnieg i oblodzenie są normalnym elementem podróży | Jedne z bardziej wymagających warunków sezonu | Dobry, jeśli akceptujecie zimową jazdę i elastyczny plan |
| Luty | ok. 8,5 h | Nadal zima, ale szybko przybywa dnia | Śnieg i lód nadal są możliwe, podobnie jak gwałtowne pogorszenie pogody | Bardzo dobry – długie noce, a jednocześnie więcej czasu na zwiedzanie |
| Marzec | ok. 11,5–12 h | Pogoda nadal może być zimowa, ale dzień jest już wyraźnie dłuższy | Nadal możliwe śnieg, oblodzenie i trudne warunki, szczególnie poza południowym zachodem | Bardzo dobry – jeden z najlepszych kompromisów między zorzę a zwiedzaniem |
| Kwiecień | ok. 15 h | Coraz bardziej wiosennie, ale śnieg, wiatr i zimowe epizody nadal się zdarzają | Zwykle łatwiej niż w środku zimy, ale zimowych warunków nie można wykluczyć | Dobry głównie na początku miesiąca – później szybko ubywa ciemnych godzin |
*Długość dnia zmienia się w Islandii bardzo szybko, dlatego wartości są orientacyjne. Przykładowo w Reykjavíku 1 września dzień trwa ponad 14,5 godziny, a 30 września już około 11,5 godziny.
Gdybyśmy wybierali termin przede wszystkim pod zorzę, ale jednocześnie chcieli normalnie zwiedzać Islandię w ciągu dnia, celowalibyśmy przede wszystkim we wrzesień–październik albo luty–marzec. Grudzień i styczeń dają dużo ciemności, ale wymagają większej elastyczności ze względu na pogodę i drogi. Z kolei w kwietniu każdy kolejny tydzień oznacza coraz krótsze okno na obserwację zorzy.
Warto też pamiętać, że warunki zimowe na Islandii mogą pojawić się nie tylko zimą, ale również jesienią i wiosną. SafeTravel zaleca przed wyjazdem sprawdzać aktualną pogodę i stan dróg, a przy śniegu lub oblodzeniu dostosować trasę do warunków zamiast trzymać się sztywnego planu.
Od czego naprawdę zależy obserwacja zorzy polarnej?
Żeby oglądać zorzę polarną, muszą zagrać jednocześnie trzy rzeczy.
Pierwsza to ciemność. Dlatego Islandia latem nie jest dobrym kierunkiem dla osób, dla których zorza jest głównym celem podróży.
Druga to zachmurzenie. Zorza powstaje wysoko nad warstwą, w której tworzą się chmury, więc pełne zachmurzenie może całkowicie odciąć widok. Islandzkie Biuro Meteorologiczne pokazuje na swojej mapie prognozę zachmurzenia: obszary białe oznaczają czyste niebo, zielone – chmury. I właśnie od tej mapy warto zaczynać planowanie każdego wieczoru.
Trzecia rzecz to aktywność zorzy polarnej. Im jest większa, tym łatwiej o intensywne światła zorzy polarnej i dynamiczny pokaz. Nie oznacza to jednak, że przy niskich wartościach trzeba od razu zostać w hotelu. Islandzkie Biuro Meteorologiczne zwraca uwagę, że nawet aktywność na poziomie 2 może dać ładną zorzę.
Dlatego jeżeli mamy do wyboru wieczór z bardzo wysoką aktywnością i pełnym zachmurzeniem albo niższą aktywnością oraz bezchmurnym niebem, wybieramy ten drugi scenariusz.
Indeks Kp i prognoza zorzy – jak ich używać?
Indeks Kp to skala opisująca globalną aktywność geomagnetyczną od 0 do 9. Wyższy indeks Kp zazwyczaj oznacza bardziej rozległą aktywność zorzy, ale na Islandii nie powinien być traktowany jak prosty komunikat „będzie zorza” albo „zorzy nie będzie”. NOAA opisuje Kp jako globalny wskaźnik aktywności geomagnetycznej, a Visit Iceland wprost ostrzega, żeby podczas polowania na zorzę na Islandii nie polegać wyłącznie na nim.
W praktyce podczas planowania wieczoru zaczęlibyśmy od trzech pytań:
Czy będzie wystarczająco ciemno?
Gdzie prognozowane jest najmniejsze zachmurzenie?
Jak wygląda aktualna aktywność zorzy i czy sytuacja się poprawia?
Dopiero później patrzylibyśmy na sam indeks Kp.
Nie ma też dużego sensu wybierać terminu lotu kilka miesięcy wcześniej na podstawie długoterminowej prognozy zorzy. O terminie podróży decydujcie na podstawie sezonu i długości pobytu, natomiast konkretne miejsca obserwacji zorzy wybierajcie już na Islandii, możliwie blisko danego wieczoru.
Oficjalną prognozę zachmurzenia i aktywności sprawdzicie na stronie Icelandic Meteorological Office. To jedno z tych miejsc, które warto mieć zapisane w telefonie jeszcze przed wylotem.
Gdzie zobaczyć zorzę polarną na Islandii?
Nie istnieje jedno miejsce, w którym zorza „działa lepiej”. Przy poszukiwaniu zorzy polarnej ważniejsze od znanej nazwy punktu jest czyste niebo, małe zanieczyszczenie światłem, szeroki widok oraz bezpieczny dojazd.
Reykjavík nie przekreśla Waszych szans. Przy odpowiednio silnej zorzy można zobaczyć ją nawet w mieście, choć światła uliczne utrudniają dostrzeżenie słabszych form. Popularnym punktem niedaleko centrum jest Grótta na Seltjarnarnes. Visit Reykjavík wskazuje ją jako jedno z najłatwiej dostępnych miejsc do obserwacji zorzy z okolic stolicy.
Jeżeli macie samochód, można szukać ciemniejszego nieba poza Reykjavíkiem. Dobrym kierunkiem bywa Park Narodowy Þingvellir na trasie Złotego Kręgu. Inną możliwością jest Hvalfjörður, gdzie jest mniej miejskiego światła i sporo otwartej przestrzeni. Oba rejony pojawiają się również w oficjalnych rekomendacjach turystycznych regionu stołecznego.
Jeżeli Wasza trasa prowadzi dalej, naturalnymi miejscami obserwacji stają się Półwysep Snæfellsnes i okolice Kirkjufell albo południe wyspy. Jökulsárlón może dać fantastyczne warunki do fotografowania, jeśli akurat nocujecie w pobliżu.
Kluczowe jest jednak właśnie to ostatnie zastrzeżenie: nie jedźcie kilku godzin nocą tylko dlatego, że zdjęcie zorzy nad Kirkjufell czy Jökulsárlón wygląda dobrze na Instagramie. Najciemniejsze niebo nie jest wiele warte, jeśli dotarcie do niego wymaga jazdy w trudnych zimowych warunkach.
Podobnie obwodnica Islandii nie powinna być traktowana jak specjalna trasa na zorzę. Jeżeli nocujecie przy Ring Road i prognoza jest dobra – świetnie. Jeśli nie, nie ma sensu urządzać wyścigu do kolejnego „słynnego punktu”.
Wycieczka na zorzę czy własne auto?
Oba rozwiązania mają sens, ale dla różnych osób.
Wycieczka na zorzę może być wygodniejsza, jeżeli śpicie w Reykjavíku, nie wynajmujecie samochodu albo nie czujecie się pewnie podczas nocnej jazdy zimą. Przewodnicy śledzą pogodę i mogą zmienić miejsce obserwacji w zależności od warunków.
Własne auto daje z kolei większą elastyczność. Możecie zostać dłużej, zmienić lokalizację albo wykorzystać przejaśnienie, które pojawi się kilkadziesiąt kilometrów dalej. Ta swoboda ma jednak sens tylko wtedy, gdy warunki na drodze są bezpieczne.
Przed nocnym wyjazdem sprawdźcie nie tylko prognozę zorzy, ale również pogodę, wiatr i stan dróg. Oficjalny serwis Umferðin publikuje aktualne informacje drogowe, a SafeTravel przypomina, aby dostosowywać trasę i sposób jazdy do bieżących warunków.
I jedna zasada, której nie warto naginać dla żadnego zdjęcia: nie zatrzymujcie samochodu na jezdni tylko dlatego, że nagle pojawiła się zorza. Szukajcie legalnego, bezpiecznego miejsca postoju. Więcej zasad przydatnych przed pierwszą podróżą opisaliśmy w Islandia pierwszy raz – najczęstsze błędy i jak ich uniknąć.
Jak zwiększyć szanse na zobaczenie zorzy?
Największa szansa nie wynika z jednego „idealnego miesiąca”. Znacznie skuteczniejsze jest takie zaplanowanie wyjazdu, żeby mieć kilka okazji do obserwacji.
Jeżeli zorza polarna jest dla Was bardzo ważna, nie zostawiajcie jej wyłącznie na ostatnią noc. Sprawdzajcie prognozę od początku pobytu i wychodźcie wtedy, kiedy warunki wyglądają dobrze.
Nie przywiązujcie się również do jednego miejsca. Pogoda na Islandii potrafi mocno różnić się między regionami. Czasami większy sens ma kilkadziesiąt minut jazdy w stronę przejaśnienia niż wielogodzinne czekanie pod chmurami.
Warto też ubrać się cieplej, niż sugerowałaby temperatura w aplikacji. Podczas obserwacji zorzy stoicie często przez dłuższy czas w jednym miejscu, nocą i na wietrze. Warstwy, kurtka chroniąca przed wiatrem i wodą, ciepłe buty, rękawiczki i czapka potrafią zdecydować o tym, czy wytrzymacie na zewnątrz wystarczająco długo.
Nie istnieje natomiast sposób, który zagwarantuje zobaczenie zorzy. Możecie wybrać świetny termin, znaleźć ciemne miejsce i mieć przygotowany aparat, a niebo i tak może pozostać zachmurzone. Właśnie dlatego dobrze traktować zorzę jako jeden z elementów podróży po Islandii, a nie jedyny punkt programu.
Czy zorza polarna na Islandii jest widoczna gołym okiem i jak zrobić jej zdjęcie?
Tak, zorza polarna jest widoczna gołym okiem, ale nie zawsze wygląda tak samo jak na zdjęciach. Słaba zorza może być dla oka szarawa albo delikatnie zielonkawa, podczas gdy telefon lub aparat pokaże znacznie mocniejszy kolor. Kamera zbiera światło przez kilka sekund i dlatego potrafi zarejestrować barwy, których nasze oczy przy słabym świetle nie widzą równie wyraźnie.
Gdy aktywność rośnie, zjawisko zorzy polarnej może stać się znacznie jaśniejsze, dynamiczne i wyraźnie zielone. Kolory zależą między innymi od rodzaju gazu i wysokości, na której dochodzi do oddziaływania cząstek z atmosferą. Najczęściej obserwowany zielony kolor powstaje dzięki wzbudzonemu tlenowi; tlen może również odpowiadać za czerwień, a azot za odcienie niebieskie i różowe.
Do zdjęcia telefonem zacznijcie od trybu nocnego i postarajcie się unieruchomić urządzenie. Mały statyw daje zdecydowanie większą szansę na ostre zdjęcie.
W aparacie warto użyć statywu, szerokiego obiektywu, otwartej przysłony i trybu manualnego. Jako punkt startowy można potraktować około f/2.8, ISO 1600 i kilka–kilkanaście sekund ekspozycji, a później dopasować parametry do intensywności zorzy. Im szybciej poruszają się światła zorzy polarnej, tym krótszy czas naświetlania będzie potrzebny, żeby zachować ich strukturę.
I jeszcze jedna rada: kiedy zobaczycie zorzę po raz pierwszy, nie zaczynajcie od pięciu minut walki z ustawieniami. Najintensywniejsza część pokazu może trwać krótko. Najpierw popatrzcie w niebo, a dopiero potem zajmijcie się aparatem.
Zorza polarna na Islandii – najczęstsze pytania
O której godzinie najlepiej oglądać zorzę polarną?
Nie ma jednej gwarantowanej godziny. Visit Iceland wskazuje, że średnio zorza często pojawia się w okolicach 23:00 i sugeruje obserwację mniej więcej między 22:00 a 1:00. Zjawisko może jednak rozpocząć się wcześniej albo później.
Czy da się zobaczyć zorzę w samym Reykjavíku?
Tak. Przy dobrej aktywności zorza jest widoczna również z Reykjavíku. Oddalenie się od mocnego oświetlenia zwiększa jednak szanse dostrzeżenia słabszej zorzy. Jednym z popularnych miejsc jest Grótta.
Czy wysoki indeks Kp gwarantuje zorzę?
Nie. Indeks Kp mówi o aktywności geomagnetycznej, ale nie usuwa chmur. Na Islandii czyste niebo przy umiarkowanej aktywności może okazać się znacznie lepszym scenariuszem niż wysoki Kp i pełne zachmurzenie.
Czy można zagwarantować sobie zobaczenie zorzy?
Nie. To naturalne zjawisko. Można natomiast zwiększyć szanse, planując kilka nocy, wybierając sezon od późnego lata do wiosny, regularnie sprawdzając zachmurzenie i pozostając elastycznym co do miejsca obserwacji.
Wrzesień czy marzec – kiedy lepiej jechać?
Oba terminy są bardzo dobre, jeżeli zależy Wam na połączeniu zwiedzania z możliwością obserwacji zorzy. Przy wyborze kierujcie się jednak całym planem podróży, a nie wyłącznie zorzę: długością dnia, pogodą, trasą oraz tym, co chcecie zobaczyć podczas wyjazdu.
Jeżeli nie chcecie samodzielnie składać całej trasy po południowej Islandii, sprawdzać kolejności atrakcji, parkingów i logistyki każdego dnia, przygotowaliśmy gotowe plany Islandii na 3 i 4 dni. Zorzy nie możemy wpisać do harmonogramu na konkretną godzinę – natura nie działa według roadbooka – ale dobrze ułożona trasa daje Wam przestrzeń, żeby wykorzystać wieczór wtedy, gdy prognoza rzeczywiście wygląda obiecująco. Na stronie dostępne są oba warianty planu.
Zobacz nasze gotowe plany:
ISLANDIA
4 DNI 
Zobacz więcej bez pośpiechu i dotrzyj do ukrytych perełek Islandii dzięki naszemu rozszerzonemu planowi na 4 dni.
Tokio, Kioto, Osaka i Hiroszima – gotowa trasa dzień po dniu po Złotym Szlaku Japonii.
